Altı Nokta Eğitim Kurultayı                                  5 Haziran 2009

Engelli Öğrencilerle Engelsiz Üniversiteye Doğru:  Towards Inclusive Universities  (TIU)

AB Sivil Toplum Diyaloğu programında, 16 aylık proje AB Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından finanse edilmektedir. 

Sunucu: Claire Özel, Engelsiz ODTÜ Koordinatörü ve ‘Engelli Öğrencilerle Engelsiz Üniversiteye Doğru’ AB Proje Koordinator Yardımcısı

Projenin amacı: Üniversitelerde engel türlerini ve boyutlarını azaltmak, engelli öğrencilerin eğitim görme seçeneklerini, başarılarını ve mezun sayısını arttırmak, ve fırsat eşitliğini sağlayan standartlar geliştirmek.

Proje ortakları: Proje sahibi Hatay Mustafa Kemal Ünversitesi; ortakları (partners) Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Hollanda ‘Handicap Studie’ Engellilik ve Eğitim Uzmanlık Merkezi;  Yerel katılımcılar (associates) Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve İzmir Ege Üniversitesi, ve Hollanda Yüksek Öğrenim Enstitüsü, Ankara (NİHAnkara). 

Yapılan faaliyetler:

TIU1: Eylül 2008’de Hatay’da Mustafa Kemal Üniversitesi’nde bir günlük faaliyet

TIU2: Aralık 2008’de Türkiye’den 6 kişinin Hollanda’da uzmanlarla (başta engelli kişiler bizzat) görüşmesi, eğitim ve bilgi edinmesi, üniversiteleri ziyaret etmeleri, terminoloji, kavram ve yaklaşımların tartışılması.

TIU3: İnternet üzerinden bir anket yapılması ve sonuçların yayınlanması.  68 ülkeden siteye ziyaret

TIU4: Öğrenci geliştirmek, eğitmen eğitimi.    Yurt dışından gelen yabancı uzmanlar tarafından verilen eğitimle bu grup Türkiye’nin Güneyi, Batısı ve Doğusunu temsil eden kurumları dahil ederek projenin yerel etkisini genişletiyor.  Projeye katılan herkes, üniversitelerdeki Engelli Öğrenci Danışma Birimi koordinatörleri ve 15 engelli öğrenci tecrübelerini paylaşıyor, eğitim alıp, bilgi ve kavrayışlarını arttırıyor.  Katılımcılar ayrıca 9 yabancı engelli öğrenciyle tanışıp fikirlerini paylaşacak.  

Yapılacak faaliyetler:

TIU5: Avrupa Engelli Öğrenci Platformu kurulması

TIU6: Avrupa Üniversite ve Engellilik Standartlarını oluştumak.  Çeşitli ülkelerden gelecek uzmanlar kendi ülkelerinde uygulanan koşulları tartışacak 

TIU7: Proje sonlandırmasında projenin sonuçları yüksek öğrenim alanında yetkili kurumlar ve kişilere sunulacak

Kazançlar ve gelişmeler:

• Engelli öğrenciler beceri geliştirip (sunum yapmak, fikir savunmak, işbirliği yapmak ve İngilizce geliştirmek gibi) tecrübe ve özgüven kazanıyor (ilk defa yapılan bu eğitime katılmak, yabancılarla görüşmek gibi)
• Katılan engelli öğrenciler daha etkin örnek kişi olacaklar.  Projeden sonra kendi ortamlarında güçlü mesajlar verecekler   
• ‘TIU öğrenci’ email grubu görme engelli bir öğrencinin moderatörlüğünde engelli üniversite öğrencileri arasında Mart 2009’dan beri iletişim sağlıyor.  Temmuz 2009 başındaki buluşmada Avrupa Engelli Öğrenci Grubu oluşturulacak. 
• Öğrenci hikayeleri, Türkiye’de ve diğer ülkelerde yaşanılan tecrübeler ve geliştirilen çözümler diğer öğrencilere ve onlara ders verecek olan öğretim üyelerine yol gösterecektir.

• Www.tiu.org.tr websayfası iki dilde yayınlanmaktadır.  İngilizce sayfa projenin tüm dünyaya hitap ediyor.  Türkçe sayfa ise Mayıs 2007’de kurulan Engelsiz Üniversiteler Platformu’nun bilgilerini sunuyor.
• Anketler: ilk başta TIU projesinin 3. faaliyeti AB ve diğer ülkelerde olan üniversitelerin engelli öğrencilere sunduğu koşulları inceliyor.  Ankete 18 ülkeden (Hindistan, Rusya ve Etyopya dahil) 42 üniversitenin verdiği cevaplardan önemli çözümler ortaya çıkıyor.  Bu sonuçlar yetkili kişileri ikna etmek için önemli ikna araçları (‘tools for persuasion’) sunuyor.  Ana anketin yanı sıra sadece Türkiye’ye yönelik anketler 69 üniversitenin 200den fazla üyesi olan Engelsiz Üniversiteler Platfomu’nun oluşumu, görme engelli öğrenciler ve Osmanlıca dersi, ve engelli öğrencilerin kütüphane kullanımı konularında fikir topladı. 
• Ortaklararası iletişimi kolaylaştırmak amacıyla ‘Disability Wordlist’ oluşturuldu.  Sonra bunun ortak bir terminoloji arayışı olduğu farkedildi.  Bu liste sürekli geliştirilecektir. Ayrıca Fransızca-İngilizce kapsamlı bir sözlüğün var olduğu görüldü.
• İngilizce eğitimi: gençlerin uluslararası nitelikte her tür buluşmalarında kullanabileceği İngilizceye hazırlamak (kendilerini basit şekilde ifade etmelerini içeren, hatalara ve gramer kurallarına takılmadan).  Geliştirilen yöntem ‘evrensel eğitim’ kavramı çerçevesinde engelli öğrencilere de uygundur.
• Yurt dışından gelen yayınlar arasından Irlanda’daki Örnek Uygulama’nın (Good Practices) paylaşılması

• Eğitmen eğitimi: 2 Hollandalı eğitmen ve engelli öğrenciler tarafından 15 Türk Engelli Öğrenci Danışmana eğitim verilmesi.  Eğitimde kullanılan metinler bir el kitabının başlangıcını oluşturmak. 
• Projede üretilen tüm çözümler Türkiye’ye de uygun olacaktır.  Şimdiye kadar yurt dışında geliştirilen yöntemler ve sistemler ciddi alt yapısı olan, yasaları uygulayan ve parasal destek sunan ülkelerde geliştirildiğinden, bunlar çok az sayıda ülkeye aktarılabildi. TIU projesi daha mütevazı olup, çok daha fazla ülkede uygulanabilecek bir temel oluşturmayı hedeflemektedir.   

• AB projelerinin önemli etkilerinden biri, proje yürütenlerin ekip çalışması yöntemleri geliştirmesidir: daha etkin iletişim, planlama süreci, sistematik finans yönetimi ve saydamlık ve hesap verilebilirlik gibi.